لرها پس از سلسله اتابکان لر بزرگ و لر کوچک، هرچند یکپارچگی سابق را بازنیافتند امّا در تحولات جاری همیشه حرفی برای گفتن داشتهاند بهویژه بختیاریها که از دوره صفویه ببعد همواره یک پای سیاست کشور و بعضاً مدعی تاج و تخت نیز بودند. نقش بختیاری در عرصه سیاست کلان کشور، پس از تشکیل ایلخانی متحد در زمان حسینقلی خان زراسوند دورکی، جانی دوباره گرفت بهگونهای که نمود بارز آن را میتوان در ایفای نقش برجسته آنان در جنبش مشروطیت و فتح تهران مشاهده کرد. ادامهی گفتار
دکتر جواد صفینژاد بیان میدارند: لرها قوم کهنی هستند که از سال ۳۰۰ هجری از حکومتشان اطلاعات ارزشمندی در دست است؛ امری که قدمت تاریخی آنها را مشخص میدارد. ایشان در واپسین مکتوبات خویش ذکر نمودهاند که در سال مذکور فرمانده و سرپرست تمام منطقه لرنشین ایران فوت شد. ریشسفیدان و بزرگان عشایر لر در نشستی میخواستند درباره فرمانروای جدید تصمیم بگیرند، سرپرست فوت شده دو پسر داشت به نامهای بدر و منصور. ادامهی گفتار
در کتاب «عشایر مرکزی ایران» آمده است بخش وسیعی از غرب و مرکز ایران قلمرو لرهایی است که از حدود نیمه قرن ششم هجری در آن نواحی به قدرت رسیده و حکومتی تشکیل دادند که در تاریخ ایران به نام «اتابکان لرستان» مشهور است. ادامهی گفتار
همانگونه که در پست «شناخت لرهای استان فارس» اشاره شد از منظر تقسیمات سیاسی کشوری، سرزمین «ممسنی» اصلیترین منطقه لرنشین در استان مذکور میباشد که البته دارای پیوستگی تاریخی – جغرافیایی با «سرزمین لر بزرگ» و بهویژه چهاربنیچهی کهگیلویه (بویراحمد، چرام، دشمنزیاری و نوئی) بوده است. ادامهی گفتار
هرچند در سالهای قبل و در پستهای «جغرافیای ایل بهمئی»، «تقسیمات اقلیمی بهمئی» و «آب و هوای بهمئی» نگاهی به فاکتورهای جغرافیایی آن گشت امّا مناسب دیده شد تا در مجال حاضر و در ادامه چند گفتار پیشین نگاهی به سرزمین و قلمرو جغرافیایی ایل بهمئی بر مبنای آثار دکتر جواد صفینژاد انداخته شود. به هر عنوان ایشان در این باره بیان داشتهاند: ادامهی گفتار
همانگونه که در سالهای قبل در پست «جغرافیای ایل بهمئی» اشاره گشت ایل طیبی به عنوان همسایه شرقی ایل بهمئی، در میان ایلات کهگیلویه بیشترین روابط را با آن داشته است گویی چنانکه در پست بهمئیها در فارسنامه ناصری هم آورده شد بنابه نص کتاب مذکور در زمان قاجاریه، طیبیها در کنار بهمئیها، یوسفیها و شیرعالیها ایلات چهارگانه لیراوی کوه را سامان میدادند. ادامهی گفتار
گفته شده که در منطقه کهگیلویه ۳ ایل بهمئی، طیبی و دشمنزیاری به عنوان ایلات ثلاث مطرح بودهاند؛ گو اینکه همسایگی سه مجموعه مذکور در نیمه غربی سرزمین کهگیلویه عاملی مهّم در ایجاد روابط نزدیک میان آنان بوده است. ادامهی گفتار
همانگونه که در سالهای قبل در گفتار «بهمئیها در فارسنامه ناصری» نیز اشاره شد بابوئی به عنوان یکی از ایلات کهگیلویه در عهد قاجاریه مطرح بوده، گو اینکه پیش از آن هم در زمان حکومت زند، سران آن دارای جایگاه برجسته سیاسی در سطح منطقه بودهاند؛ امری که شرح گوشهای از آن در پست «بهمئیها و حکومت زند» ارائه گشت. ادامهی گفتار
چرام یکی از ایلات ششگانه کهگیلویه در قرون اخیر بوده است که پیشتر ذکر آن بهنقل از کتاب فارسنامه ناصری از منابع اواخر دوره قاجاریه در پست «بهمئیها در فارسنامه ناصری» رفت. همچنین کتاب ریاض الفردوس خانی از منابع عهد صفویه از منطقه چرام نام برده و میآورد: ادامهی گفتار
در ادامهی گفتار پیشین، در پست حاضر تلاش میشود تا شناختی مقدماتی از پهنه جغرافیایی بویراحمد در قامت یکی از ایلات ششگانه کهگیلویه به دست داده شود. ضمناً پیش از پرداختن به اصل مبحث، دو نکته درباره بویراحمد به شرح زیر یادآوری میگردد: ادامهی گفتار