کهگیلویه بهعنوان بخشی از سرزمین پهناور لر، در گذر زمان دارای موقعیت ممتاز جغرافیایی- تاریخی بوده است؛ چه در زمانیکه سکونتگاه عیلامیان و چه دورهای که دروازه ورود پارس باستان (مرکزیت سیاسی شاهنشاهی هخامنشی و ساسانی) بود و همچنین در زمان فرمانروایان و شاهان (اتابکان) لر و نیز قرون معاصر که در قامت مأمن و جایگاه ایلها و طوایفی جلوهگر شده که مردمانشان به صفا، صمیمیت، صداقت و شجاعت همچون سایر لرتباران شهره بودهاند. ادامهی گفتار
در ادامهی دو گفتار پیشین و جایگاه رفیع نظام سیاسی و اهمیّت سیستم رهبری و فرماندهی لرتباران برای شناخت از هویت و اصالتها، در مجال حاضر به ساختار سیاسی ایل بویراحمد پرداخته میشود که در کنار بهمئی، طیبی، دشمنزیاری، چرام و بابویی سازمان ایلات ششگانه بخش کوهستانی کهگیلویه تاریخی را در قرن اخیر سامان داده است. ادامهی گفتار
هرچند در پست پراکندگی قوم لر اشاراتی گذرا به لرهای استان بوشهر شد امّا با توجه به اینکه سرزمین پارس باستانی که امروزه چندین استان از جمله فارس، بوشهر، کهگیلویه و قسمتهایی از خوزستان را در میگیرد بخشی مهّم از زادبوم و مأمن لرها بوده تلاش خواهد شد در این مجال و در ادامهی پست لرهای استان فارس، شناخت مردمان و سرزمین لر در استان بوشهر مورد بررسی مفصلتر قرار گیرد. ادامهی گفتار
یکی از مناطقی که شاهد حضور پر رنگ لرتباران میباشد و در پست پراکندگی قوم لر نیز بدان پرداخته شد استان فارس است؛ در این مجال تلاش خواهد شد به بررسی مبسوطتر نواحی و گروههایی در آن استان اشاره گردد که در محدوده سرزمینی لرها قرار داشته و یا حداقل کم و بیش بنحوی با فرهنگ و هویت مردمان لرتبار مرتبط هستند. ادامهی گفتار
اگرچه در پست پراکندگی قوم لر اشاراتی گذرا به لرهای استان خوزستان گردید ولی با توجه به اینکه قسمت شمالی و شرقی استان در دامنههای سلسله کوههای زاگرس بخشی از سرزمین مادری مردمان لر بوده و البته در سایر مناطق استان نیز حضور داشتهاند تلاش خواهد شد در این مجال پراکندگی لرها در آن سامان بطور مفصلتر مورد بررسی قرار گیرد. ادامهی گفتار
در قرن نوزدهم شاهد ورود افراد اروپایی به سرزمین ایران (همچون دوران صفویه) و به ویژه نواحی جنوب و جنوب غربی کشور می باشیم. رشته کوههای زاگرس در این حدود یادآور سلسله های بزرگ عیلامی، هخامنشی و ساسانی است. ادامهی گفتار
منطقه ی کُهْگیلویه با مساحتی نزدیک به ۱۵۵۰۰ کیلومتر مربع در جنوب ایران و میان رشته کوه های زاگرس قرار گرفته است. کهگیلویه منطقه ی کوهستانی است که از شرق با سرزمین تُرکهای قشقایی در استان فارس ، از شمال غرب و غرب با سرزمین بختیاری و استانهای اصفهان و خوزستان و از جنوب با شهرستان دیلم در استان بوشهر(که خود زمانی جزء فرمانداری کل کهگیلویه بود) همسایه است. ادامهی گفتار
سرزمین کُهگیلویه از دیرباز مسکن و دیار اقوام ایرانی بوده است. این منطقه تاریخی هم اکنون به سرزمین ایلات ششگانه (بَهمِئی، بویراحمد، طیبی، چُرام، باشت و باوی و دِشمِنزیاری) معروف میباشد. ایلات و طوایف ساکنِ کهگیلویه در طول حیات خویش با پستی و بلندیهای بسیاری مواجه بودهاند. چنانکه برخی از آنها به دلایل گوناگون از جمله درگیری با سلسلههای حاکم بر منطقه، پراکنده و یا تضعیف شدند. ادامهی گفتار
قبل از آنکه برخی اقوام آریایی کوچ معروف خود را به سوی فلات ایران آغاز کنند، کهنترین مردم ساکن ایران که صاحب خط بوده و از خود نام و نشانی به جا گذاشتهاند همانا عیلامیها هستند. محدوده عیلام شامل تمام استان خوزستان و کهگیلویه، بخشهای جنوبی استان لرستان و همچنین قسمتهایی از ایلام، بختیاری، بوشهر و فارس امروزی بوده است. ادامهی گفتار