نخستین اصلاحیه نمودار درختی قوم لر

پس از گذشت نزدیک به 9 سال، همانگونه که مکرراً در بخش دیدگاههای وبسایت وعده داده شد، «نخستین اصلاحیه نمودار درختی قوم لر» تهیه گردید؛ در این راه سعی گشت از منابع تکمیلی استفاده گردد. ضمن اینکه شایسته است نکات زیر در رابطه با نمودار مذکور مورد عنایت قرار گیرند:
الف) در نمودار تلاش شده تا کلیاتی از چارچوب قوم لر ارائه گردد امّا شناخت تمام و کمال تقسیم‌بندی لرها در سیر تاریخی آنها نیازمند نمودارهای متعدد بوده و از توان یک چارت خارج می‌باشد.
ب) با توجه به اینکه بخش قابل توجهی از نمودار با استفاده از آثار حکومتگران برجسته‌ای چون سردار اسعد بختیاری و نیز اساتید علوم اجتماعی و مردمشناسی همچون دکتر نادر افشار نادری، دکتر جواد صفی‌نژاد و دکتر سکندر امان‌اللهی بهاروند تهیه شده است و آندسته عمدتاً به سازمان سیاسی اجتماعی ایلات و طوایف می‌پردازند و نه روابط نسبی و خونی، ناگفته پیداست اتحادها (خین و چو/برد و چو) و جابجایی‌ها نقش مهّمی در این رابطه ایفا می‌کرده‌اند. پس فضای عمومی چارت بر آن اساس شکل گرفته است.
ج) به تناسب و تقارن ظاهری نمودار نیز حتی‌الامکان توجه گردیده و در همین راستا در برخی موارد رده‌های بیشتری آورده شده‌ و یا بعضی دیگر در توضیحات عکس افزوده شده‌اند. مثلاً در قسمت بهمئی احمدی از لیراوی کوه کهگیلویه و نیز زراسوند از باب دورکی هفت لنگ بختیاری، «4 رده» ذکر شده است؛ همچنین گروههایی از سادات کهگیلویه و بختیاری که بلحاظ محدودیت گرافیکی در نمودار درج نگشته‌اند، در خط 53 از توضیحات بدانها اشاره شده است.
د) سازمان سنتی ایلات و طوایف در گذر زمان با جذب گروههای جدید و یا پراکندگی برخی دیگر دچار تغییر و دگرگونی می‌شدند بنابراین چیستی و ماهیت آنها را بایستی در چارچوب سیر تاریخی نگریست. ضمناً یادآوری می‌گردد ساختارهای فوق تا اوایل دهه چهل شمسی پابرجا بوده‌اند زیرا پس از اصلاحات ارضی، نظام سیاسی خویش را از دست داده و با گسترش هیمنه تکنولوژی در عصر صنعت و ارتباطات و نیز پیشرفت زندگی یکجانشینی و شهرنشینی، بیشتر و بیشتر تضعیف گردیدند تا آنجا که یاد و خاطره‌ای از آن در خیال و ذهن پیران و بزرگان باقی ماند.
هـ) در طول قرن‌های متمادی پیوندهای نسبی و سببی در کنار عناصری همچون سرزمین، تاریخ، فرهنگ، آداب و رسوم، دین و آئین، زبان و ساختارهای سیاسی تشکیل دهنده هویت مردمان لرتبار بوده است.
در پایان ضمن پاسداشت «اصالت‌ لر» که چیزی جز صفا، صمیمیت، صداقت و شجاعت نبوده، مجدداً از همه بزرگوارانی که با همیاری و همراهی خویش، این امر را ممکن ساختند بویژه مخاطبین گرامی که با نظرات سازنده‌ی خود، یاری‌گر بودند تشکر و قدردانی می‌گردد.

12 thoughts on “نخستین اصلاحیه نمودار درختی قوم لر

  1. با سلام و خسته نباشید

    تشکر فراوان بابت تهیه این نمودار ارزشمند ، خواهشمند است که گزینه دانلود را برای دریافت با کیفیت این نمودار قرار دهید ، تصویر از کیفیت و سایز مناسبی برخوردار نیست.

    با سپاس

    • سلام
      مخاطب گرامی
      جناب آقای فرزاد
      با سپاس از نظر لطف جنابعالی، برای مشاهده تصویر در اندازه اصلی (فول سایز) می‌توان با کلیک بر روی لینک آن که بصورت 3722×6189 در گوشه بالا سمت راست، زیر نوار مشکی رنگ برگه‌ها قرار دارد اقدام نمود.
      در پایان ضمن تشکر مجدد از ابراز محبت آن برادر محترم، همانگونه که بارها اشاره گردید بیان از اصالت‌ها موجب افتخار می‌باشد زیرا که به درستی «ذات و اصالت لر» چیزی جز صفا، صمیمیت، صداقت و شجاعت نبوده است.
      تندرست باشید

      • سلام
        من از ایل دینارونم و طایفه گورویی. لطفا به قبل از لر بزرگ و کوچیک رو بزارید این که زمان ایلخانیه به گمانم. واسم سوال هست کردها که زبونشون نه ترک نه عرب بیشتر به لر میخوره و شهرکرد رو هم ما نگه داشتیم حتما نشونه از برادر رفته مونه. ممنونم از زحماتتون و جمع آوری این تومار قدیمی

        • سلام
          مخاطب گرامی
          جناب آقای وحید
          ضمن تشکر از ابراز محبت و توجه آن برادر محترم:
          1- استناد به تقسیم‌بندی لر بزرگ و لر کوچک از آن جهت است که این دو مفهوم در گذر قرن‌ها ایجاد، تثبیت و گسترش یافته؛ مخصوصاً اینکه مورد استفاده فرمانروایان (بدر و منصور) و پادشاهان لر (اتابکان) نیز قرار داشته‌اند چنانکه در خط 4، 5، 6، 7 و 8 از توضیحات تصویر بدین امر اشاراتی شده است. البته مدنظر بوده و خواهد بود تا حتی‌الامکان به تاریخ لر پیش از سال 300 هجری نیز در قالب گفتارهای مستقل نیز پرداخته شود، اگرچه عمده اطلاعات موجود تاکنون مربوط به زمان پس از سال مذکور است.
          2- نکته مهّم اینکه همانگونه که در خط 6 از توضیحات تصویر گفته شده «عناوین لر بزرگ و لر کوچک دو مفهوم تاریخی هستند که ریشه در سال 300 هجری دارند» یعنی بیش از 1100 سال پیش که خود دوره‌ای طولانی و قابل توجه می‌باشد. اهمیت این بازه زمانی از آن جهت است که می‌تواند نشانگر قرن‌ها زندگی جمعی، درهم‌تنیدگی‌های بسیار و یگانگی بالای لرتباران از شمالی‌ترین نقاط سرزمین لر تا جنوبی‌ترین نواحی‌اش باشد.
          3- بله! همانگونه که در خط ۳۰ از توضیحات تصویر ذکر گشته، قسمت بختیاری در نمودار فوق بر اساس تقسیم‌بندی سردار اسعد ایلخانی بختیاری تهیه شده است. در همین راستا چنانکه در خط 26 از توضیحات تصویر ذکر گردیده «در نمودار تلاش شده کلیاتی از چارچوب قوم لر ارائه گردد. امّا شناخت تمام و کمال تقسیم‌بندی لرها در سیر تاریخی آنها نیازمند نمودارهای متعدد بوده و از توان این مجال خارج است» بر همین مبنا به دسته‌بندی زمان سردار اسعد که یکی از شاخص‌ترین‌ها در نوع خود می‌باشد، به‌عنوان نمونه استناد شده است.
          4- بله! گفته‌اند که زبان لرها و کردها قرابت و شباهت‌هایی دارد؛ گو اینکه برخی معتقدند نزدیک‌ترین مردمان ایرانی نسبت به لرها نه تنها از نظر زبان بلکه سایر عناصر هویتی، خصلت‌ها، نگرش‌ها و جهان‌بینی نیز کردها می‌باشند.
          در پایان مجدداً به یاد می‌آورد بیان از اصالت‌ها موجب افتخار می‌باشد زیرا که به درستی «ذات و اصالت لر» چیزی جز صفا، صمیمیت، صداقت و شجاعت نبوده است.

  2. با سلام
    نمودار به نسبت جمعیت لک زبانان لرستان و همدان و کرمانشاه دارای زیرشاخه (طوایف) کافی برای ایلات لک زبان نیست ولی به نسبت جمعیت بسیار کمتر بالاگریوه در استان زیرشاخه و توضیحات اضافی داده شده است.
    با سپاس

    • سلام
      مخاطب گرامی
      جناب آقای فرزاد
      ضمن تشکر از ابراز محبت آن برادر محترم:
      1- اگر در نمودار تمام بخش‌ها شامل زیرشاخه‌های یکسان نمی‌باشند به دلیل آنست که تلاش شده تا به تناسب و تقارن ظاهری نمودار نیز حتی‌الامکان توجه شود و در همین راستا در برخی موارد رده‌های بیشتری آورده شده‌ و یا بعضی دیگر که بلحاظ محدودیت گرافیکی در چارت ذکر نشده‌اند، در توضیحات عکس شامل 57 خط مورد اشاره قرار گرفته‌اند.
      2- با توجه به نکات گفته شده، درخصوص لک‌زبانان استان‌های لرستان، همدان و کرمانشاه علاوه بر اینکه در قسمت پیشکوه و نیز پشتکوه (به‌ویژه هلیلانی و خزل) لر کوچک مورد اشاره قرار گرفته‌اند به موارد زیر هم می‌توان اشاره نمود:
      الف) در خط 17 از توضیحات تصویر به‌نقل از کتاب قوم لر اثر دکتر سکندر امان اللهی بهاروند به پایروند از زیرمجموعه‌های امرائی اشاره شده است؛ این مورد از آن جهت مطرح می‌گردد که در استان کرمانشاه نیز از حضور پایروندها یاد شده است.
      ب) در خط 32 از توضیحات تصویر به‌نقل از کتاب مجمل‌التواریخ گلستانه به ایلات و طوایف وند (لک‌زبان) احمدوند، قلی‌علی‌وند، جلالوند، جلیلوند، مافی‌وند، بهتوئی‌وند، قوریه‌وند، خلیلوند، خواجه‌وند، زیبره‌وند، نانکلی‌وند و بوجولوند اشاره شده است.
      ج) در خط 33 از توضیحات تصویر به‌نقل از آثار دکتر جواد صفی‌نژاد به زوله اشاره شده است.
      د) در خط 38 از توضیحات تصویر به‌نقل از کتاب قوم لر اثر دکتر سکندر امان اللهی بهاروند به لرهای نهاوند از جمله لک‌زبانان اشاره شده است.
      هـ) در خط 43 از توضیحات تصویر به‌نقل از کتاب منتخب‌التواریخ معینی به ایلات و طوایف لر از جمله لک، زنگنه و سلگی اشاره شده است.
      در پایان مجدداً خاطرنشان می‌گردد که در نمودار سعی شده تا کلیاتی از چارچوب قوم لر ارائه شود امّا شناخت تمام و کمال تقسیم‌بندی لرها در سیر تاریخی آنها نیازمند نمودارهای متعدد بوده و از توان یک چارت خارج می‌باشد.
      پاینده باشید

  3. با سلام. از طایفه ی عشایر یاقویی ( یاقوی، یاقو، یعقوبی) که در گذشته از سمت غرب ایران به سمت سیرجان کرمان مهاجرت کرده اند اطلاعاتی دارید؟

    • سلام
      هم‌اکنون در این خصوص اطلاعاتی در دست نمی‌باشد اما پرسش شما مدنظر قرار خواهد داشت تا در صورت کسب هرگونه آگاهی، در همین مجال به اطلاع رسانده شود. ضمناً همانگونه که در نمودار، بخش لر کوچک، قسمت بالاگریوه مشاهده می‌گردد، به یاقوند (یعقوب‌وند) ذیل هادی از پاپی اشاره شده امّا اینکه یعقوبی سیرجان با آن ارتباطی دارد یا خیر، برای نگارنده مشخص نمی‌باشد.
      همچنین برای آشنایی با لرهای استان کرمان می‌توان به گفتار «شناخت لرهای استان کرمان» مراجعه نمود.

  4. به طایفه های کاید خورده در دهلران و مورموری و موسیان و طایفه شوهان در مهران که اصالتا از نوادگان سردار قلی خان تاجمیری زلقی ایل بختیاری هستند نیز توجه شود ممنون

    • سلام
      مخاطب گرامی
      جناب آقای محمدی
      ضمن تشکر از توجه جنابعالی، علاوه بر اینکه در نمودار بالا به کایدخرده و شوهان در ذیل پشتکوه لر کوچک توجه شده است، مدنظر بوده و می‌باشد تا در آینده و فرصت مناسب در چارچوب گفتارهای جداگانه و مستقل به ایلات و طوایف لر از جمله کایدخرده‌ها و شوهان‌ها پرداخته شود.

  5. سلام. طایفه‌ی تات‌خیری زیرمجموعه حاجیوند محسوب می‌شود و در حال حاضر خود شامل 7 تیره مجزا می‌باشد. تعجب میکنم در این مجموعه‌ی کم نظیر مورد اشاره قرار نگرفته است. باتشکر از زحمات شما

    • سلام
      مخاطب گرامی
      جناب آقای ایمان
      ضمن سپاس از توجه، نظر لطف و ابراز محبت آن برادر محترم، به اطلاع می‌رساند همانگونه که در خط 30 از توضیحات تصویر ذکر گشته، قسمت بختیاری در نمودار فوق بر اساس تقسیم‌بندی سردار اسعد بختیاری تهیه شده که ایشان زیرمجموعه‌های حاجیوند را شامل غالبی، زیدقائد، هیل‌هیل و الیاسی بیان نموده‌اند. امّا در هر صورت دیدگاه آن مخاطب محترم مدنظر قرار خواهد داشت تا در صورت تأیید توسط منابع تکمیلی، در اصلاحیه بعدی اعمال گردد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.