پراکندگی قوم لر

قبل از آنکه برخی اقوام آریایی کوچ معروف خود را به سوی فلات ایران آغاز کنند، کهن ترین مردم ساکن ایران که صاحب خط بوده و از خود نام و نشانی به جا گذاشته اند همانا عیلامی ها هستند. محدوده عیلام شامل تمام استان خوزستان و کهگیلویه، بخشهای جنوبی استان لرستان و همچنین قسمتهایی از ایلام، بختیاری، بوشهر و فارس امروزی بوده است. عیلامی ها در حدود ۵۰۰۰ سال پیش دولت منظمی تشکیل داده و تمدنی برای خود دست و پا کرده بودند. عیلام دارای ۵ قسمت بوده است و مهمترین آنها ایالت انشان می باشد که نقش مهمی در تاریخ عیلام ایفا کرده و خاستگاه هخامنشیان است. هخامنشیان کسانی بودند که سرانجام عیلامی ها را منقرض کردند. عیلام در نتیجه درگیریهای طولانی با دولت آشور و دیگر همسایگان به تدریج ناتوان شد تا اینکه سرانجام به تصرف هخامنشیان درآمد و از آن تاریخ به بعد دولت عیلام هرگز قد علم نکرد. اما محتمل است که عیلامی ها به دلیل رویه آزادمنشانه کوروش، درآمیختگی نسبی با هخامنشیان داشته باشند، چنانچه کوروش حتی به یهودیان ارزش و اعتبار بخشیده بود. مطلبی که تا حدودی به سرزمین اصلی قوم لر مربوط می شود اینستکه اغلب مورخان ایرانی به طور نادرست پارس را سرزمین اولیه هخامنشیان دانسته اند و حال آنکه واقعیت غیر از این است. اصولا هخامنشیان تیره ای از طایفه پاسارگادی بوده اند که به اتفاق دیگر طوایف پارسی پیش از آنکه قدرتمند شوند در منطقه لر نشین بختیاری یعنی انشان یا انزان به سر می برده اند. اما مورخان ایرانی دانسته یا ندانسته این واقعیت را نادیده گرفته اند. به هرحال هخامنشیان ابتدا در انشان بوده اند کما اینکه کوروش صریحاً به این مسئله اشاره کرده است. شواهد تاریخی حاکی از آن است که پارسیان ابتدا مدت کوتاهی را در جنوب دریاچه ارومیه گذرانده و سپس در لرستان مستقر شده و از آنجا به تدریج به نواحی بختیاری دست یافته و سرانجام فارس را تسخیر کرده اند. قابل تصور است که پارسیان از همان اوان اقامت، بنابه خوی و خصلت جنگجویی، شبانکارگی و کوچندگی دست اندازی به مناطق اطراف خود را آغاز کرده و به پیشرفت هایی نایل شده بودند. راولینسون دانشمند شهیر انگلیسی که توانست کتیبه بیستون را ترجمه کند اطلاعات خوبی در اختیار ما گذارده است. راولینسون امپراطوری هخامنشی را شامل ۲۳ ساتراپ می داند که بر اساس آن می توان دریافت مناطق لرنشین شامل ساتراپ اِلْیمایید و قسمت غرب و شمال غرب ساتراپ پارس بوده است.

از دوران باستان که بگذریم مورخان و جغرافیدانان از قرن سوم به این طرف از بلاد اللور یا همان لرستان گفتگو کرده اند که بعدها به منطقه لر بزرگ و لر کوچک تقسیم شد. منطقه لر بزرگ در زمان صفویه به بختیاری موسوم گشت و کهگیلویه از آن مجزا شد. در همان زمان لر کوچک از دو منطقه پشتکوه و پیشکوه تشکیل می شد که حد واسط این دو بخش کوه معروف کور بوده است. در اواخر صفویه این دو منطقه به لرستان موسوم گردید تا اینکه در زمان قاجاریه بخش پشتکوه را از آن جدا کردند که هم اکنون استان ایلام نام گرفته است. به طور کلی منطقه لر کوچک شامل استانهای لرستان، بخشهایی از استانهای ایلام و همدان است. لر بزرگ شامل منطقه بختیاری، کهگیلویه، قسمتهایی از خوزستان، بوشهر، استان مرکزی، اصفهان و همچنین نواحی مَمَسنی و رستم در استان فارس بوده است.

ناگفته نماند که قوم لر در دوره قاجاریه و پهلوی بیشترین زیان را دید و بدلیل اهداف سیاسی دولتهای قجر و پهلوی، لرها در میان استانهای گوناگون پخش گردیدند. هم اکنون می توان استانهای لرنشین کشورمان را بدین گونه بیان کرد:

استان خوزستان:

استان خوزستان همانند استان فارس از زمانهای کهن تا کنون یکی از مناطق بزرگ سکونت قوم لر بوده است. هم اکنون ده شهرستان این استان یا به طور کامل لرنشین هستند یا اینکه لرها اکثریت جمعیت آنها را تشکیل می دهند و یا هم دستِ کم می توان گفت که جمعیت لرها در آنها قابل توجه است. این شهرستانها شامل: مسجدسلیمان، ایذه، باغملک، لالی، اندیکا، رامهرمز، شوشتر، دزفول، اندیمشک و بهبهان می باشند. علاوه بر این از زمانی که استخراج نفت موجب شکوفایی اقتصادی شهرهای آبادان و اهواز شد، تعداد زیادی از لرها به این دو شهر مهاجرت کردند. چنانکه هم اکنون جمعیت لرها در این دو شهر بسیار چشم گیر است. لرهای خوزستان بیشتر از ایل ها و طوایف بختیاری، بهمئی، طیبی، یوسفی، شیرعالی، خدری، پاپی، قلاوند و برخی دیگر از طوایف لرستانی هستند. طوایف بختیاری بیشتر در مناطق شمال و شمال شرق استان، شاخه هایی از طوایف ایل بهمئی بهمراه طیبی ها، یوسفی ها، شیرعالی ها و خدری ها اغلب در شرق و جنوب شرق استان و لرهای لرستانی اکثرا در شمال و شمال غرب استان متمرکز هستند. لرها نه تنها از دیرباز تاکنون قسمت اعظم این استان را در اختیار داشته اند بلکه رژیم پهلوی مناطق بهبهان که جزء کهگیلویه بود و ایذه، مسجدسلیمان و بخشهای میانکوه و سردشت دزفول را از استان بختیاری، جدا کرد و به خوزستان الحاق نمود.

استان چهارمحال و بختیاری:

بختیاری ها تا قبل از صفویه به عنوان طوایف لر بزرگ شناخته می شدند اما از آن زمان به بعد نام طایفه بختیاروند (بِهداروند) به کل طوایف گسترش پیدا کرد و به بختیاری معروف گشتند. همچنین از زمان صفویه یا افشاریه بختیاری ها به دو گروه هفت لنگ و چهارلنگ تقسیم شدند که این تقسیم بندی ظاهراً بر اساس پرداخت مالیات بر مبنای چهارپایان تنظیم شده است. طوایف جانَکی سردسیر و گرمسیر هم که در گذشته مستقل از بختیاری بوده اند اما به تدریج زیرمجموعه بختیاری قرار گرفتند. به هرحال مناطق کوهرنگ ، بازُفت ، فارسان ، خون میرزا ، فِلارد ، لُردگان ، گَنْدُمان ، بروجِن در استان چهارمحال بختیاری، دارای اکثریت بختیاری می باشند و هنوز هم دارای پیوندهای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی با بختیاری های خوزستان و اصفهان هستند.

استان کُهْگیلویه و بُویْراحمد:

استان کهگیلویه و بویراحمد در جنوب غربی کشورمان و میان استانهای خوزستان ، فارس ، بوشهر ، اصفهان و چهارمحال و بختیاری قرار گرفته است. استان کهگیلویه بویراحمد در سالهای گذشته از نظر تقسیمات کشوری ، گاهی بصورت مستقل و زمانی قسمتی از آن جزء فارس و بخشی جزء خوزستان بوده است. اما بعد از شورش ایل بویراحمد در سال ۱۳۴۳ شمسی، از فارس و خوزستان جدا شده و منطقه مستقلی بنام فرمانداری کل و سپس استان کهگیلویه و بویراحمد تشکیل داد. استان کهگیلویه و بویراحمد تقریباً بطور کامل لرنشین است بجز اقلیت ترکهای قشقایی که در مناطقی از گچساران و کاکان بویراحمد ساکن هستند. بطور کلی می توان گفت ترکیب جمعیتی این استان از ایل های بهمئی، طیبی، یوسفی، بویراحمد، بابویی، چرام، دشمن زیاری، کرایی و نویی تشکیل شده است. لازم به ذکر است که ایل های یوسفی، کُرائی و نویی در گذشته خود دارای ساختار مستقل ایلیاتی بوده اند اما به دلایل گوناگون از جمله پراکندگی، کوچ اجباری و … بتدریج جزو طوایف کناری در ایل های دیگر شدند. هم اکنون یوسفی ها، کرایی ها و نویی ها به ترتیب وابسته به ایل های بهمئی، طیبی و بویراحمد هستند.

استان لرستان:

می توان گفت استان لرستان تقریباً از سه گروه طوایف لر تشکیل شده است که به اختصار آنها را معرفی می کنیم:

الف: بختیاری ها که در شرق استان شامل نواحی اَلیگودَرز، اَزْنا، سیلاخور و درود ساکن هستند.

ب: لَک ها که بیشتر در غرب و شمالغرب استان یعنی شهرستانهای سلسله (اَلِشْتَر) ، دِلْفان (نورآباد) و کوهدشت ساکن هستند.

ج: لرستانی ها که در شهرستانهای خرم آباد ، بروجرد و پل دختر مستقر هستند و از طوایف معروف آنها می توان به قلاوندها، بهاروندها و چگینی ها اشاره کرد.

استان اصفهان:

بختیاری ها از زمان های دور با استان اصفهان سر و کار داشته اند و در گذشته مناطق فریدونشهر و داران جزو  قلمرو ییلاقی بختیاری ها بوده است.

استان همدان:

این استان از دیرباز تاکنون یکی از مناطق سکونت طوایفی از قوم لر بوده و هم اکنون شهرستانهای نهاوند ، ملایر و تویسرکان در جنوب استان همدان دارای اکثریت لرنشین هستند. لهجه لری ملایر و تویسرکان رابطه نزدیکی با گویش لری بروجردی در استان لرستان دارد و بعضاٌ از آن با نام لهجه لری ثلاثی یاد می شود. باباطاهر عریان شاعر معروف لر هم از همین دیار برخاسته است. همچنین طایفه زند که زمانی زمامدار ایران بوده در نواحی شهرستان ملایر سکونت دارند.

استان ایلام:

ایلام همان پشتکوه لرستان است که در زمان رژیم پهلوی از استان لرستان جدا شد. طوایف این استان به زبانهای لری، لکی و کردی گفتگو می کنند که پراکندگی آنان به شرح زیر است:

الف: لرها بیشتر در جنوب استان و نواحی دهلران، دره شهر و آبدانان ساکن هستند

ب: لکها اغلب در شمال شرق استان یعنی مناطق هلیلان، شیروان وچرداول مستقر هستند

ج: کردها هم اکثرا در شمال استان و شهرستانهای ایوان، مهران و ایلام پراکنده اند

استان مرکزی:

تعدادی طوایف بختیاری از جمله طایفه زَلقی چهارلنگ در شهرستانهای خمین و شازَند استان مرکزی ساکن هستند

استان قزوین:

تعدادی از طوایف قوم لر در استان قزوین بسر می برند که در گذشته و به ویژه در زمان صفویه و اوایل قاجار به قزوین تبعید شده اند. بصورت کوتاه چند مورد از آنان را معرفی می کنیم:

الف: طایفه مافی، این طایفه ساکن لرستان بوده اند اما در زمان صفویه به دلیل مناسبات طایفه ای به فارس تبعید شدند و بعدها علی رغم همکاری با با حکومت زند، بتدریج با زندها اختلاف پیدا کردند. سیاست کوچاندن ایل های فارس در زمان قاجار هم مزید بر علت شد و به همین دلیل گروهی از مافی ها به نواحی قزوین، تویسرکان، ملایر، کرمانشاه و نهاوند متواری و منتقل شدند.

ب: طایفه کاکاوند که شعبه ای از طایفه کاکاوند لرستان است و در گذشته به محل کنونی تبعید شده اند.

ج: طایفه چگنی که شعبه ای از ایل چگینی لرستان است و احتمالا در زمان آقا محمدخان قاجار تبعید شده اند. چگنی ها از ایل های بزرگ لر لرستان هستند که در زمان صفویه از موقعیت خاصی برخوردار بودند. اما به دلایلی که هنوز روشن نشده شاخه هایی از آن به فارس و قزوین پراکنده شده اند.

د: طایفه غیاثوند که شعبه ای از ایل سلسله لرستان است و به وسیله آقامحمدخان قاجار به نواحی قزوین تبعید شدند.

استان قم:

بیشتر لرهای قم بازمانده طوایف لری هستند که در زمان آقامحمدخان قاجار به دلیل وابستگی با خاندان زند، از فارس تبعید شدند تا از تجمع آنها در یک محل و در نتیجه از شورش احتمالی و هماهنگ آنان جلوگیری شود. یکی از نویسندگان زمان قاجار به نام افضل الملک کرمانی این طوایف را بدین گونه نام می برد: طایفه گائینی، سعدوند، عبدالملکی، زندیه، کلهر، کرزبر و طایفه لشنی.

استان تهران:

در منطقه خوار ورامین گروهی از لرهای هَداوند و بختیاری (شعبه ای از طایفه بوربور که به اصفهانی معروفند و در اصل از بختیاری ها هستند) سکونت دارند. این طوایف در زمان صفویه، افشار و رضاشاه پهلوی به ورامین تبعید شده اند.

استان فارس:

قوم لر شاخه ای از قوم پارسی هستند که از زمانهای باستان تاکنون دست کم در سه کوره از پنج کوره فارس باستان سکونت داشته و دارند. این سه کوره شامل: کوره قباد (کهگیلویه-بویراحمد) ، کوره شاپور(شولستان قدیم و مَمَسنی امروز) و کوره استخر(مناطقی چون کامفیروز، کوهمره، کاکان و بیضا).  لرهای استان فارس بیشتر در شهرستان ممسنی و نواحی خِشت و کمارج، کامفیروز، سپیدان، نواحی بیضا و مرودشت، کوهمره، میمند و فراشبند است. تعدادی از بهمئی ها در زمان حکومت زند به ناحیه مرودشت کوچ اجباری داده شدندو  همچنین میرزا حسن فسایی معروف از کوچ  هزار خانه از طوایف لر به سرکردگی ملا فریدون لر به جنوبی ترین منطقه استان فارس یعنی گله دار نیز سخن رانده است. در کل می توان گفت لرهای استان فارس بیشتر در نواحی شمالغرب و غرب استان فارس و در مجاورت با استانهای بوشهر و کهگیلویه و بویراحمد سکونت دارند.

استان بوشهر:

این استان از زمانهای کهن جزئی از فارس بوده است اما رژیم پهلوی آنرا مجزا کرد و در ضمن بخش دیلم را هم از کهگیلویه تفکیک و به استان جدید بوشهر اضافه کرد. استان بوشهر هم اکنون دارای چند ناحیه عمده لرنشین است که شامل: مناطق حیات داود در شهرستان گناوه ، شبانکاره در شهرستان دشتستان، لیراوی در شهرستان دیلم و نواحی اَنْگالی در شهرستان بوشهر است. همچنین تعدادی از طوایف بختیاری ، کهگیلویه و مَمَسنی به مناطق جم و ریز و برازجان ، مهاجرت نموده اند و هم اکنون با نام مُدگماری (کایوسفی- علی میرزایی – مشهدی) قائد، شیخ و خواجه در منطقه جَم و ریز و همچنین نامهای ابوالفتحی، وثوقی، کمالی، قائدان، عنابی، باباعلی، حقیقت و دهدشتی در برازجان سکونت دارند. طایفه حیات داودی نیز در اصل یکی از ایل های لر استان لرستان است که مدتها قبل در نواحی امام زاده حیات غیب منطقه چگنی استان لرستان ساکن بوده اند. حیات داودی ها در زمان صفویه به بوشهر مهاجرت کرده اند و با گذشت زمان تعدادی از تیره های کهگیلویه و مَمَسنی را هم به خود جذب کرده اند. لرهای شبانکاره نیز از اقوام قدیم لر هستند که در زمان ساسانیان در کهگیلویه سکونت داشته اند و با حمله عربها به ایران، شبانکاره ها به دارابگرد رفتند و بعدها در زمان حکومت شیعی دیلمیان، حکومت محلی شبانکاره را تشکیل دادند. سرانجام شبانکاره ها در اوایل سلسله قاجار به دشتستان بوشهر مهاجرت کردند و نام طایفه خود را بر منطقه نهادند که هم اکنون به همین نام معروف است. در منطقه لیراوی و دیلم نیز تعدادی طوایف لر از جمله طایفه خدری سکونت دارند.

استان کرمان:

تعدادی از طوایف لر در استان کرمان سکونت دارند که همگی مهاجرند و در زمان صفویه و قاجار از نواحی لر نشین به کرمان کوچ کرده اند و بیشتر در شهرستانهای سیرجان، بافت و جیرفت بسر می برند و به اسم طایفه لری سیرجانی (میرزاحسینی و سهراب خانی) و شولی در سیرجان ، لک (دره مریدی ، نمزادی ، گداری ، کبیسکانی) غلامرضایی ، آقارضایی ، عبداللهی ، بارانی ، عباسی ، قنبری ، شفیعی ، کمالی ، خدادادی ، شیخ حسینی و مشهدی حسینی در بافت ، طایفه لر (یوسف بیگی ، رضاعلی بیگی ، محمدعلی بیگی ، لطفعلی بیگی) و طایفه سلیمانی ( حسینی ، علیدادی ، میرشکاری ، محمدی ، سلیمانی) در جیرفت شهرت دارند.

بعنوان حُسن ختام می توان گفت عمده مراکز سکونت قوم لر، دامنه های سلسله جبال زاگرس است که از قدیم تا کنون سرزمین مادری عشایر لر بوده است. آنجا که در زبان بی آلایش ایلیاتی بهمئی می گوید:

منم آن لر پاک زاگرس نشین\منم عاشق برنو و اسب و زین\منم بهمئی مرد میدان جنگ\قطارم حمایل بدستم تفنگ\کنام پلنگان گذرگاه من\تن شیر می لرزد از نام من\به آواز کبک و به نعر پلنگ\شدم همدم اندر دل کوه و سنگ\اگر خشم گیرم بگاه نبرد\سر دشمنان را برآرم بگرد\بجنگ ار چکد خونم از قلب پاک\خط سرخ غیرت نویسد بخاک\

با اندکی تصرف و تلخیص

منبع:
کتاب قوم لُر نوشته دکتر سکندر امان اللهی بهاروند

47 دیدگاه در “پراکندگی قوم لر

      • با سلام خدمت شما که زحمت کشیدید و این مقاله رو نوشتید اما باید ذکر کنم که شما در قسمت ” لر کوچک” اشتباهات بسیاری دارید که جا داره ازتون بخواهم حتما تصحیحش کنین … با تشکر

        • سلام
          با سپاس از ابراز محبت شما، لطفاً موارد مدنظر خود را بصورت دقیق اعلام نمایید.
          پیروز باشید

    • سلام
      از تارنمای شما بازدید انجام گرفت. حضور پر رنگ هم تباران لر از جمله طوایف زند در محیط اینترنت مایه خوشحالیست.
      موفق باشید

  1. هم اکنون ده شهرستان این استان یا به طور کامل لرنشین هستند یا اینکه لرها اکثریت جمعیت آنها را تشکیل می دهند. این شهرستانها شامل: مسجدسلیمان، ایذه، باغملک، لالی، اندیکا، رامهرمز، شوشتر، دزفول، اندیمشک و بهبهان می باشند

    من ساکن دزفولم و هنوز ساکنین اونجا دزفولی هستن چرا گفتین اکثریت جمعیت لر هستن؟بهتر بود اگه میاین تو خونه دیگران ساکن می شین و امنیت و آرامش مردمش رو به هم می زنین وجهه شهر و مردم رو خراب می کنین دیگه حضورشون رو انکار نکینن
    می خواین بگیم تمام جمعیت ایران لر هستند و خیال خودتون و بقیه رو راحت کنین؟؟؟؟!!!!!!!!

    • سلام
      شما مطالبی را عنوان نموده اید که در ادامه به آنها پاسخ داده می شود:
      ۱- با توجه به اینکه هنوز در استان خوزستان یک سرشماری مبنی بر تعلق خانوارها به اقوام انجام نگرفته است تا صحت گفته های بهمئی دات کام و یا شما را در برابر سنجش قرار دهد و همچنین رعایت احتیاط، در خصوص شهرستانهای بهبهان، رامهرمز، شوشتر و دزفول عبارت “و یا هم دست کم می توان گفت که جمعیت لرها در آنها قابل توجه است ” به متن اضافه گردیده است.
      ۲- شما با کلی گویی و فرافکنی مطالبی را به اقوام لر نسبت داده اید که بی ارزش می باشد زیرا به یقین ذات لُر سرشار از صفات عالیه انسانی همچون صداقت، پاکی و مهربانی است. همانگونه که بارون دوبد روسی نیز در سفرنامه ی خویش به آن اشاره کرده است.
      ۳- گمان می رود ” منصوره ” اسم خانم باشد، بر همین اساس عنایت داشته باشید که سخن گفتن با چنین ادبیاتی زیبنده یک خانم نمی باشد. بنابراین در سخن گفتن وقار بیشتری داشته باشید.

    • ما لرها اگر از همان روز اول هر چه …. بود قتل عام!میکردیم الان برامون شاخ نمی شدن…
      اقا منصور اگه راس میگى بیا تو خیابونا داد بزن سر لر ها نه تو اینترنت داداش…

    • سلام
      با تشکر از ابراز قدردانیِ شما، بهمئی دات کام پذیرای نقطه نظرات مخاطبین گرامی درباره اشکالات احتمالی در مطلب فوق است. بر همین اساس از شما تقاضا می شود که ایرادات مورد نظر خویش را بصورت آشکار و دقیق بیان نموده و از کلی گویی بپرهیزید.
      بر قرار باشید

  2. سلام.
    کى گفته لکها لر اند یا کرد اند??!لک خودش یک قوم جداست ولى متأسفانه انقدر زیر فشار فرهنگى و زبانى قومهاى لر کرد قرار گرفته که بخشى از انها خودشانرا کرد وبخش دیگر لر معرفى میکنند.اصلا تا قبل از صفویه قوم لک را یک قوم جدا خوانده اند .اصلا یک دلیل محکم و قانع کننده انست که انها به زبانی صحبت میکنند به نام لکی که از لحاظ زبانشناسی(با وجود انکه برخی از کلماتش و افعالش دخیل شده لری وکردی است)هیچ شباهتى با لرى وکردى ندارد.پس لک لکه کرد کرده لر لره.کریم خان زند هم با وجود اینکه خودش را به دیگران لر معرفى میکرده اما به لک بودن خودش افتخار میکرده.

    • سلام
      اصولاً ملاک قابل قبول برای تعیین هویت طوایف لک گفته های افراد سرشناسی همچون کریم خان زند می باشد که خود را از تبار لر می نامیده اند.

    • سلام
      در زیرشاخه های قَلاوند به دلیل تعداد زیاد طوایف وابسته، از ذکر نام آنها خودداری شده است.

  3. با سلام
    از اینکه به معرفی و شناخت ایل پداخته اید بسی جای تشکر دارد.کتاب های تاریخ جمع آوری نقل قول ها و نوشته های متفرقه می باشد.بدون شک در هیچ کتابی تاریخ آن گونه که بود به قلم نیامده است و با مقایسه این کتب می توان تا حدودی به واقعیت نزدیک شد.بنابراین شاید مطالب متفرقه شما هم روزی تبدیل به یک کتاب تاریخی گردد.به همین علت تقاضا دارم یک بار دیگر مطالبی که مربوط به چگونگی پیدایش و تقسیمات ایل می باشد و اینکه نسل امروز بتواند شفاف و راحت گذشته خود و دودمانش را بشناسد،تجدید نظر کرده و مستند ارائه دهید تا قابل دفاع باشد.در بیشتر مقالات سر منشا ایل و اینکه چه رابطه ای با ایل بزرگ بختیاری دارند به وضوح بیان نگردیده است. موفق و سربلند باشید.

    • سلام
      با تشکر از ابراز محبت شما، به اطلاع می رساند همانگونه که در بخش منابع ما اشاره شده است؛ شالوده مطالب بهمئی دات کام بر اساس گفته های پیران و بزرگان و همچنین پژوهش های مردم شناس بزرگ ایرانی دکتر نادر افشار نادری بنا گردیده است. در کنار این دو منبع باارزش، از منابع مکتوب دیگری همچون فارسنامه ناصری، سفرنامه لایارد، سفرنامه لرستان و خوزستان و … نیز استفاده شده است. امّا درباره ارتباط نژادی و طایفه ای میان ایل بهمئی و ایل بختیاری، بهمئی دات کام در آینده با پرداختن به شجره نامه ایل بهمئی در یک پُست جداگانه و بررسی دقیق ترِ تاریخ ایل بهمئی و ارتباط آن با ایل بختیاری به موضوعات مورد اشاره شما پاسخ های کامل تری ارائه خواهد نمود.
      به هر حال بصورت کوتاه می توان گفت در زمینه ارتباط بهمئی ها و بختیاری ها، مسائل نژادی و تقسیمات ایلیاتی و طایفه ای باید از یکدیگر تفکیک گردند. در غیر این صورت درک درستی از واقعیت بدست نخواهد آمد. به بیان دیگر همانطور که در پُست تاریخ ایل بهمئی اشاره گردیده است؛ هرچند بر اساس برخی از روایات شفاهی بایوجمان (نیای مشترک ایلات لیراوی کوه) یک فرد بختیاری از تبار بهداروند بوده است امّا باگذشت زمان و بویژه پس از دوره حکومت زندیه، به یقین ایل بهمئی از نظر تقسیمات ایلیاتی در حوزه ایلات کهگیلویه قرار گرفته است. علاوه بر این عنایت داشته باشید برخی از روایات بایوجمان را از بازماندگان ساکنان قدیم کهگیلویه می دانند. بهمئی دات کام در آینده به واکاوی این موضوع در قالب شجره نامه ایل بهمئی خواهد پرداخت.
      پایدار باشید

  4. با سلام خدمت شما و تشکر از زحمات شما برای جمع آونری این متن زیبا..طوایف لر اعم از لر کوچک و بزرگ که ساکن در شهرستان جم استان بوشهر زندگی میکنند شمامل طایفه مدگماری و قاید هستند.طایفه ی مدگماری شامل تیره های شاه حسینی و زایرشاه علی و کایوسفی و مشهدی هستند از ایل بختیاری میباشند که از در حدود ۳۷۰ سال قبل به جم وارد شده اند.و طایفه قاید جم هم از منطقه حیات داوود به جم وارد شده اند که از لر کوچک هستند ولی طایفه شیخ حیات جم و طایفه خواجه جم هیچ گونه ارتباطی با لر کوچک و لر بزرگ ندارند.

  5. بسیار عالی است. فقط یک سوال دارم از چه کتابی اطلاعات استانها را استخراج کرده اید ؟ موفق باشید.

  6. سلام ممنون از اطلاعاتتون واینکه چقدر جالب وزیبا وبا خونسردی توضیح دادین!!!خودم لرو از شاخه ی بهمئی…از شهرلر…

    • سلام
      با سپاس از ابراز محبت شما، نوشتن درباره لُر و بهمئی، توفیقی است که خداوند عنایت فرموده است چراکه ذات لُر همواره سرشار از صفا، صمیمیت، صداقت و شجاعت بوده است.

  7. بادرود وخسته نباشید خدمت شمابرادر بزرگوار:یکی از همتباران لک ، نوشته است ما لک نه کردیم ونه لر ، خدمت این هم تبار عزیز باید گفته شود،
    ۱- تفاوت گویش لکی باسایر گویش های قوم لر دلیل قانع کننده ای برای جدایی از قوم لر نیست ،مگرکردهاجنوب کرمانشاه واستان ایلام زبان کردهای کردستان وعراق وسوریه را به درستی می فهمند؟خیر ولی خودرا کرد می نامند
    ۲- مگر گویشهای بختیاری -بویراحمدی -بهمئی-ممسنی و…باهم تفاوت ندارند؟
    دوست همتبار ،گویش لکی با لری فیلی بالای ۷۵% مشترک هستند، این را من نمی گویم بلکه جناب ایزدپناه که فرهنگ لغت لکی را گرد اوری کرده است گفته است.
    د راخر خدمت دوست بزرگوار لک باید بگویم در یک سند از زمان صفویه(امار مالی ونظامی )لرها به چهار شاخه بزرگ تقسیم شده اند.
    ۱- لک
    ۲-فیلی
    ۳-بختیاری
    ۴-ممسنی
    مگر می شود گفت گذشته گان اشتباه کرده اند،شگ نکنید ان زمان مردم غیور لک خودرا لر می دانسته اند که انهاراشاخه ای از قوم لر نامیده اند .

    • سلام
      با تشکر از توجه جنابعالی به مطالب و نظرات مطرح شده در بهمئی دات کام.
      پایدار باشید

    • از کی تا حالا مردم جنوب کرمانشاه کرد هستند و ایلا از کی تا حالا کرد داره؟اگر حرفی میزنید سند آن را نیز بیاورید.لطفا

  8. سلام.
    ببخشید یه سوال ازتون داشتم
    ایا ایل باستانی شول (شولستان)اجداد ممسنی های کنونی هستند ؟یا اینکه اصلا ربطی به ممسنی ها ندارند و خودشان قبلا نواحی بوشهر و ممسنی کنونی را در دست داشتند و لرها و ترک ها انها را نابود کردند و دیگر نامی از انها باقی نماند؟؟؟اقای مستوفی هم مماسنی و شولها را دو قوم جدا از هم میداند و نام چند طایفه را ذکر کرده که با شولها درگیر شدند.

    • سلام
      بر اساس نوشته های حمدالله مستوفی؛ در زمان اتابک هزاراسپ (دوّمین اتابک حکومت اتابکان لُر بزرگ) تعدادی از طوایف مهاجر لُر بزرگ به وی پیوستند و شولان را از سرزمین لُر بزرگ بیرون راندند. بر پایه گفته های مستوفی می توان گفت شولان مردمانی جدا از ممسنی ها بوده اند زیرا یکی از قبایلی که جزو لرهای مهاجر مذکور بوده است، مماسنی نام داشته و احتمالاً همان ایل ممسنی امروزی می باشد.
      هم اکنون طوایف و تیره هایی با نام شول در میان ایلات بویراحمد، قشقایی وجود دارند که بعید نیست از بازماندگان شولان باشند.

  9. و اینکه ایا طایفه شبانکاره لر هستند؟؟ جزو لر بزرگ یا کوچک؟ایا ارتباطی با شول ها دارند؟؟از کجا به فارس و بوشهر رفتند؟؟

    • سلام
      بنابه گفته دکتر سکندر امان الهی در کتاب قوم لر؛ شبانکاره ها جزوی از قوم لر (شاخه لر بزرگ) می باشند. گفته می شود شبانکاره ها از بازماندگان اسپهبدان سلاطین ساسانی بوده اند و روابطی با شولان داشته اند که بهمئی دات کام از کَم و کیف آن بی اطلاع است.
      مخاطب گرامی
      در همین راستا عنایت داشته باشید کلمه ی لُر از قرن چهارم ببعد مورد استفاده قرار گرفته است. در واقع، واژه ی لُر یک نام است که برای شناساندن مجموعه ای از ایلات و طوایف که دارای اشتراکات متعددی با یکدیگر می باشند، بکار می رود.

    • سلام
      بهمئی دات کام اطلاع دقیقی در این رابطه در دست ندارد ولی گفته میشود شول ها قبل از مهاجرت به ناحیه زاگرس جنوبی، در سرزمین لُر کوچک سکونت داشته اند.

  10. با سلام و تشکر از شما اقوام بنده از حدود ۳۰۰ سال قبل در منطقه شرا در استان مرکزی ساکن شده اند بزرگان فامیل میگویند اجداد ما از ایل بختیاری جدا شده و به این منطقه کوچ کرده اند بر اساس سنگ قبری که در روستای محل سکونت اجداد من وجود داره اولین شخص وارد شده به منطقه که جد هشتم من میباشد فردیست بنام قادر بگ که در حال حاضر قسمتی از فامیل ما نام خانوادگی قادری دارند لطفا من را راهنمایی بفرمایید چگونه میتوانم صحت و سقم این مسئله را مشخص کنم و در صورت صحت ارتباط طایفه خود با ایل بختیاری را پیدا نمایم با درود فراوان برشما

    • سلام
      جنابعالی می توانید با پُرس و جو از پیران و بزرگانِ فامیل و خاندان، در پی مشخص نمودن این موضوع باشید که اجداد شما از کدام ناحیه جغرافیایی به محل فعلی مهاجرت نموده اند. اگر بتوانید جوابی برای این سؤال پیدا نمایید، آنگاه خواهید توانست در قدم بعد به دنبال این امر باشید که در حدود ۳۰۰ سال پیش کدامیک از طوایف بختیاری در آن ناحیه سکونت داشته اند. چراکه هر کدام از طوایف بختیاری در طول زمانها و اعصار گذشته، در یک منطقه جغرافیایی ساکن بوده اند. هنگامیکه توانستید جواب این پرسش را نیز مشخص نمایید، آنگاه می توانید سرگذشت اجدادتان را در نزد آگاهان طوایف مذکور پیگیری نمایید.
      جستجو در میان کتابها و مجلات نیز می تواند در رساندن شما به هدف، سودمند باشد.
      موفق باشید

  11. لطفا در خصوص لر های اطراف تهران و تاریخ آنها و دقیقا از کجای لرستان کوچ کرده اند و چرا توضیح بیشتری بدهید

    • سلام
      دکتر سکندر امان اللهی بهاروند در کتاب قوم لُر درباره لرهای اطراف تهران (ورامین) می نویسد:
      حداقل از زمان صفویه تا اوایل حکومت رضاشاه پهلوی برخی طوایف لر به نواحی خوار ورامین تبعید شده اند. بنابه گزارش محمود بن هدایت الله افوشته ای نطنزی، شاه عباس صفوی به هنگام قشون کشی علیه شاهوردیخان (اتابک لرستان) که به سال ۱۰۰۱ ه.ق صورت گرفت، تعداد ۲۰۰ خانوار لر را به ناحیه « خوار » در منطقه « رِی » تبعید کرد. همچنین رضاشاه پهلوی برخی طوایف لرستان همچون سادات، میر و … را به خوار ورامین و همچنین خراسان تبعید کرد.
      دکتر امان اللهی در ادامه بیان می دارد: شناخته شده ترین طایفه لر در ورامین، « هداوند » نام دارد که از چگونگی تبعید آنها اطلاعی در دست نیست. همچنین مشخص نمی باشد تیره هایی که هداوند را تشکیل می دهند، در اصل جزو آن بوده اند یا اینکه از دیگر طوایف منشعب شده و به این طایفه پیوسته اند. علاوه بر هداوندها گروهی از بختیاری ها در ناحیه ورامین پراکنده اند. مثلاً: شعبه ای از بوربورها که به اصفهانی معروفند در اصل از بختیاری ها هستند که ظاهراً بوسیله نادرشاه افشار همراه بوربورها به این سرزمین تبعید شده اند.
      موفق باشید

  12. با سلام
    من از لرهای سیرجان(استان کرمان)هستم که احتمالا جد ما یعنی علی خان و پسرش غلامرضا خان و شاید پدرش امان ا… خان (احتمالا این اسمش بوده)در زمان شکست لطفعلی خان از ممسنی به سیرجان امده اند اطلاعات دقیقی در اینباره میخاستم در ضمن بین سالهای ۱۳۳۸-۱۳۴۲ق شخصی به اسم شهباز خان که از لرهای فارس بوده برای مدتی به دلیل اختلاف با دولت به این منطقه پناه اورده بوده که بعد از اصلاح کارش به فارس باز گشته است اطلاعاتی ا از کدام قسمت فارس؟کدام طایفه ممسنی؟و چه شجره ای ؟ ما داریم و ….. لطفا هر کس هر چه میداند به من ایمیل کند با تشکر منتطر خبر های خوبتان هستم

    • سلام
      عنایت داشته باشید که مطلب بالا در واقع یک مقدمه کُلی و کوتاه درباره ی قوم لُر و زیرشاخه های آن می باشد. بر همین اساس ممکن است به برخی از ایلات و یا طوایف لر اشاره نگردیده باشد.

  13. با سلام.مردم اچمی در جنوب استان فارس و غرب هرمزگان و قسمتی از بوشهر زندگی میکنن.آیا اچمی ها لر هستند؟اگر بله زیر مجموعه ی بختیاری هستند؟شخصا چند اچمی را دیده ام که به نظر من چهره هایشان واقعا لری بود.زبانشان هم شبیه لری است.اگر میشود مقاله ای در خصوص اچمی ها در سایتتان قرار دهید.
    با تشکر

    • سلام
      با عرض پوزش، هم اکنون بهمئی دات کام اطلاعاتی درباره ی موضوع مورد اشاره جنابعالی در دست ندارد امّا در صورت کسب آگاهی مفید و موثق در این رابطه، آن را به پُست بالا اضافه خواهد نمود.
      پیروز باشید

  14. سلـــام ممنون از اطلاعات مفیدتون
    فقط یک خواهش اسم کرد زبانان رو تو قومیت های لور نیارین اوناهم شدن جز لور
    و از لکها یی ک خودشونو لور نمیدونن خواهش دارم نگن اصن لک هستیم هرچی دلشون میخاد بگن. من لور لکم و افتخار میکنم
    در ضمن دزفولی و شوشتری جز لوری محسوب میشن

    • سلام
      با سپاس از ابراز محبت شما، جهت اطلاع به عرض می رساند بهمئی دات کام قوم لُر و کُرد را مستقل از یکدیگر می داند. در خصوص ریشه ی اقوام شوشتری و دزفولی نیز نظرات مختلفی ابراز شده و می شود امّا غالباً آنها را زیرمجموعه قوم لُر بحساب نمی آورند هرچند حضور لُرها (بویژه طوایف بختیاری و شاخه هایی از لرهای لرستانی) در این دو منطقه پر رنگ و قابل توجه بوده و می باشد. به هر حال آنچه باید در وهله ی نخست مورد تأکید قرار بگیرد همانا « هویت ایرانی » ما می باشد که تمام هویت های دیگر از قبیل لُر، کُرد، بلوچ، تُرک و… در طول آن قرار دارند.

  15. با سلام و تشکر
    من از لران ممسنی هستم و نمی دانستم که ممسنی جزو لر بزرگ هست و با توجه به لهجه ثقیل همزبانان لرستانی خود را لر نمی دانستم . فقط می گفتم ما در فارس به لر معروفیمو در واقع فارسیم!
    به نطرم کازرون ، فیروزآباد و بخش هایی از فسا ، داراب ، سروستان، خرم بید و بخش هایی از فارس مثل لار و گله دار لر هستن

    • سلام
      با سپاس از ابراز محبت شما، بله! در ساختارهای سنتی قوم لُر، لُرهای ممسنی جزو زیرشاخه های لر بزرگ بوده اند. البته نمیتوان گفت تمام ساکنین مناطقی که بیان نموده اید لر می باشند امّا حضور لُرها در آن نواحی و بویژه شهرستان کازرون و بخش گله دار قابل توجه می باشد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>